الفائض فينا! הָעֹדֶף אֲשֶׁר בָּנוּ!

שיר בערבית ובעברית לסוף השבת

الفائض فينا!

سيُخلصُ الوقتُ لنا ويستوي

كي تُنجب شاتنا توأميْن

سيخافنا عدوّنا

ويعدّ للخمسّةِ قبلَ أن يطرح السلام،

لو أننا حذفنا الفائض من كل شيء فينا.

من فائضِ عاداتنا البائدة

وفائض التاريخ

ومجامعِ اللغةِ

وطابور من الكلام الميت في القواميس

وفائض المترادفات

فما حاجتنا مثلا، إلى تسعٍ وتسعين اسما للفكرة ذاتها؟

وسبعين وألف للجَمَلِ

وإلى كل هذا الاقتباسِ والاتّباع والإعادة؟

وما حاجتنا مثلا إلى أربعٍ وثلاثٍ

وإلى فائض الجنس،

والولادةّ

والموت في الشوارع

وفي الحانةِ،

وبين كلِّ سورةٍ وآية

باسم المقدّس والشهادة

وإلى كل هذا الموت في الأقبيةِ كأنه شُربة ماء

كأنه عادة؟

ما حاجتنا مثلا إلى كل هذا العجيج من شيوخٍ

وعقائد

وشعائرٍ

وكل هذا التوحّش في الدين والعبادة؟

وما حاجتنا

إلى كل هذا الترهّل في الأنا

والوهمِ في الهويّة

وكل حشودِ الهالكين بين البطولة والضحيّة؟

ما حاجتنا إلى كل هذه الزيادة؟

*

سيصدق التاريخ في كتابنا

سيستوي الزمن العصيّ

لو أننا صدقنا مع أنفسنا

لو أننا حذفنا الفائض من كل شيء فينا

فائض التشاؤم والتفاؤل،

والثأر والقبائل

والطغاة من الحكّام

والتنابل.

لو أننا حذفنا الفائض من قصائد الهجاء

والمديح والمجون والرياء

والحنين، والأطلالِ، والرثاء،

لو اعترفنا أننا لا نخلّد

وأننا كغيرنا إذ لم نكن أقلّ!

لا أنبل في الأصل منه،

ولا أكثر حبّا لأوطاننا

ولا أكثر عطفا على أطفالِناِ

سيستوي الوقتُ لنا لو قلنا لأنفسنا أننا سنصير مثله يوما،

لا أكثر قليلا

ولا أقلّ

*

سيخافنا عدوّنا،

سيعدّ للخمسة قبل أن يمطَّ لسانَه في مرآتنا

ويسرق واحة النخيل من فنائنا

سيصيرُ ـ ربما ـ خاتما في إصبع طفلة صغيرة منّا

لو أننا حذفنا الفائض من كل شيء فينا

لو أننا اهتدينا إلى نقطة الاعتدال

في حلمنا ورأينا وفعلنا

ولو أننا أعدنا بناء ذواتنا على قدرِ ما هي

بغير فائض فيها

بغير فائض فينا!

*********

הָעֹדֶף אֲשֶׁר בָּנוּ!

                                           מערבית: ד"ר נַבִּיל טַנּוּס

הַזְּמַן יִהְיֶה נֶאֱמָן לָנוּ וְיָשָׁר יְהִי

שֶׁכִּבְשָׂתֵנוּ תַּמְלִיט שְׁנַיִם

אוֹיְבֵנוּ יִפְחַד מִמֶּנּוּ

וְהוּא יִסְפֹּר עַד חָמֵש לִפְנֵי שֶׁיְּבָרֵךְ לְשָׁלוֹם,

אִם נִמְחַק אֶת הָעֹדֶף מִכֹּל דָּבָר בָּנוּ.

עֹדֶף מִנְהָגֵינוּ שֶׁעָבָר זְמַנָּם

עֹדֶף הַהִיסְטוֹרְיָה

וְהָאֲקָדֶמְיוֹת לַלָּשׁוֹן

אֹסֶף שֶׁל מִלִּים מֵתוֹת בַּמִּלּוֹן

וְעֹדֶף הַנִּרְדָפוֹת

מַה צָּרְכֵּנוּ, לְמָשָׁל, לְתִשְׁעִים וְתִשְׁעָה שֵׁמוֹת לְאוֹתוֹ הָרַעְיוֹן?

וְאֶלֶף וְשִׁבְעִים לַגָּמָל

וּלְכֹל הַצִּטּוּט, הָעֲקִיבָה וְהַחֲזָרָה?

וּמַה צָּרְכֵּנוּ, לְמָשָׁל, לְאַרְבַּע וּלְשָׁלֹשׁ

לָעֹדֶף בַּמִּין

וּבַלֵּדָה

וְלַמָּוֶת בָּרְחוֹבוֹת

וּבַמִּסְבָּאָה,

וּבְכֹל פֶּרֶק וּפָסוּק

בְּשֵׁם הַקָּדוֹשׁ וּבְמוֹת הַקְּדוֹשִׁים

וּלְכֹל המָּוֶת הַזֶּה בַּמַּרְתְּפִים כְּהוּאזֶה

כְּאִלּוּ רָגִיל הוּא?

מַה צָּרְכֵּנוּ, לְמָשָׁל, לְכֹל הַצְּוָחוֹת הַלָּלוּ מִפִּי שֵׁיחִ'ים

לֶאֱמוּנוֹת

וְלִטְקָסִים

וּלְכֹל הַפִּרְאוּת הַזֹּאת בַּדָּת וּבַפֻּלְחָן?

וּמַה צָּרְכֵּנוּ

לְכֹל הַנּוֹסָף הַזֶּה בָּאֲנִי

וְהָאַשְׁלָיָה בַּזֶּהוּת

וּלְכֹל הָמוֹן הָאֲבוּדִים בֵּין הַגְּבוּרָה וְהַהַקְרָבָה?

מַה צָּרְכֵּנוּ לְכֹל הַתּוֹסֶפֶת הַזֹּאת?

*

הַהִיסְטוֹרְיָה תְּהִי כֵּנָה בְּסִפְרֵנוּ

הַזְּמַן הָעַקְשָׁן יָשָׁר יְהִי

אִם כֵּנִים נִהְיֶה עִם עַצְמֵנוּ

אִם נִמְחַק אֶת הָעֹדֶף מִכֹּל דָּבָר בָּנוּ

עֹדֶף הַפֶּסִימִיּוּת וְהָאוֹפְּטִימִיּוּת,

הַנָּקָם וְהַשְּבָטִים

הָרוֹדְנִים אֲשֶׁר בַּמּוֹשְׁלִים

וְהַשּׁוֹטִים.

אִם נִמְחַק אֶת הָעֹדֶף מִשִּׁירֵי הַגְּנַאי

וּמֵהַשֶּׁבַח, מֵהַהוֹלֵלוּת וּמֵהַצְּבִיעוּת

מֵהָעֶרְגָּה, מֵהַבְּכִי עַל הַשְּׂרִידִים וּמֵהַהֶסְפֵּד,

אִם נוֹדֶה כִּי אֵינֶנּוּ נִצְחִיִּים

וְאָנוּ כְּזוּלָתֵנוּ אִם לֹא פָּחוֹת!

אֵינֶנּוּ אֲצִילִיִּים יוֹתֵר מִמֶּנּוּ,

גַּם אֵין בָּנוּ יוֹתֵר אַהֲבָה לְמוֹלְדוֹתֵּינוּ

גַּם אֵין בָּנוּ יוֹתֵר חֶמְלָה עַל יְלָדֵינוּ

הַזְּמַן יָשָׁר יְהִי עִמָּנוּ אִם נֹאמַר לְעַצְמֵנוּ שֶׁנִּהְיֶה כְּזוּלָתֵנוּ בְּיוֹמְשֶׁהוּ

לֹא יוֹתֵר כְּהוּאזֶה

וְלֹא פָּחוֹת

*

כָּךְ אוֹיְבֵנוּ יִפְחַד מִמֶּנּוּ,

וְהוּא יִסְפֹּר עַד חָמֵש לִפְנֵי שֶׁיּוֹשִׁיט לְשׁוֹנוֹ בִּרְאִינוּ

וְיִשְׁדֹד אֶת נְוֵה הַדְּקָלִים מִמֶּרְחָבֵנוּ

יַהֲפֹךְ הוּא אוּלַי טַבַּעַת בְּאֶצְבַּע תִּינֹקֶת קְטַנָּה מִמֶּנּוּ

אִם נִמְחַק אֶת הָעֹדֶף מִכֹּל דָּבָר בָּנוּ

אִם נִמְצָא אֶת לְשׁוֹן הַמֹּאזְנַיִם

בַּחֲלוֹמֵנוּ, בְּדַעְתֵּנוּ וּבְמַעֲשֵׂנוּ

אִם נָשׁוּב לִבְנוֹת אֶת הָעַצְמִי שֶלָּנוּ כְּמוֹ שֶׁהוּא

לְלֹא עֹדֶף בּוֹ

לְלֹא עֹדֶף בָּנוּ!

בא.ה לפה הרבה?

נושאים שהתעקשנו עליהם לאורך שני עשורים של "העוקץ", תוך יצירת שפה ושיח ביקורתיים, הצליחו להשפיע על תודעת הציבור הרחב. מאות הכותבות והכותבים, התורמים מכישרונם לאתר והקהילה שסביבו מאתגרים אותנו מדי יום מחדש, מעוררים מחשבה, תקווה וסיפוק.

כדי להמשיך ולעשות עיתונות עצמאית ולקדם סדר יום מזרחי, פמיניסטי, צדק ושוויון, אנו מזמינות אתכם/ן להשתתף בפרויקט יוצא הדופן הזה. כל תרומה יכולה לסייע בהגדלת הטוב שאנחנו מבקשות לקדם. יחד נשמן את גלגלי המהפכה!

תודה רבה.

donate
תגיות:
כנראה שיעניין אותך גם:
תגובות

 

אתר זה עושה שימוש באקיזמט למניעת הודעות זבל. לחצו כאן כדי ללמוד איך נתוני התגובה שלכם מעובדים.